26610 42719
  • Οδηγος Παρασίτων

Οδηγός Παρασίτων

Οδηγός Παρασίτων

  • Τα μυρμήγκια αποτελούν ένα πολύ ιδιαίτερο είδος εντόμου. Είναι κοινωνικά και εργατικά έντομα. Χαρακτηριστικές είναι οι εντυπωσιακές σε αριθμό και πολυπλοκότητα αποικίες που δημιουργούν αλλά και οι κάστες που τις αποτελούν.

    Επίσης η αφοσίωση που δείχνουν για την ευημερία της αποικίας τους τα κάνει πολύ επικίνδυνα και ικανά να εξολοθρεύουν κάθε απειλή και εχθρό ακόμα και αν το μέγεθός του είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο από το δικό τους. Τίποτα δεν μπορεί να σταθεί απέναντι σε έναν στρατό μυρμηγκιών.

    Μερικές πληροφορίες για τα μυρμήγκια:

    • Τα μυρμήγκια επικοινωνούν μεταξύ τους απτικά, ηχητικά και χημικά μέσω κάποιων αδένων που βρίσκονται στο σώμα τους.
    • Είναι παμφάγα. Τρώνε σπόρους, νεαρούς βλαστούς, νεκρά έντομα, μελιττώματα, νέκταρ κ.ά.
    • Οι εργάτες είναι θυληκά στείρα άτομα.
    • Μια αποικία αποτελείται από χιλιάδες έως και εκατοντάδες χιλιάδες άτομα. Σε κάθε αποικία μπορεί να υπάρχει από μία έως και χιλιάδες βασίλισσες ανάλογα με το είδος μυρμηγκιού.
    • Ο βιολογικός τους κύκλος είναι αυγό-προνύμφη-νύμφη-ακμαίο.
    • Οι αποικίες τους είναι μακρόβιες. Ακόμα και αν η βασίλισσα ψοφήσει, οι εργάτριες δημιουργούν καινούργιες μέσω κατάλληλης διατροφής των προνυμφών.
    • Αν αισθανθούν κίνδυνο για την φωλιά τους δημιουργούν αποικίες δορυφόρους γύρω από την κύρια αποικία.

    Μύρμηγκας της Αργεντινής

    LINEPITHIMA HUMILE

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • Εργάτριες περίπου 2mm μήκος.
    • Ανοικτό έως σκούρο καφέ χρώμα.
    • Δεν σχηματίζουν σμήνος
    • Τσιμπούν – δεν κεντρίζουν
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Μυρμήγκια εργάτριες γεννιούνται την άνοιξη και οι αριθμοί τους αυξάνουν μέχρι το φθινόπωρο.
    • Τα φτερωτά μυρμήγκια, (αναπαραγωγικοί Βασιλείς), που γεννιούνται νωρίς την Άνοιξη πριν τις εργάτριες, ενηλικιώνονται μέσα σε τρεις μήνες και ζευγαρώνουν λίγο αργότερα.
    • Οι Μύρμηγκες της Αργεντινής ζευγαρώνουν στις φωλιές τους, και έτσι δεν παρατηρείται πολλαπλασιασμός σμήνους.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Τα μυρμήγκια εργάτριες μπορούν να ακολουθήσουν ίχνη τροφής για μεγάλες αποστάσεις και έτσι οι φωλιές δεν είναι εύκολο να βρεθούν.
    • Προτιμούν τις γλυκές τροφές αλλά επίσης τρώνε ζώντα και νεκρά έντομα, κρέας, δημητριακά και χτυπημένα φρούτα.
    • Οι Μύρμηγκες της Αργεντινής διώχνουν άλλα είδη μυρμηγκιών από μια περιοχή.

    Μυρμήγκια Ξύλου

    CAMPONOTUS PENNSYLVANICUS

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • Εργάτριες – μήκος 4mm.
    • Βασίλισσα – μήκος 14mm.
    • Το χρώμα τους είναι συνήθως μαύρο αλλά μπορεί να είναι και μαύρο με κόκκινο.
    • 6 πόδια.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Παρατηρούνται σμήνη την άνοιξη.
    • Οι αποικίες των Μυρμηγκιών Ξύλου μπορούν να ζήσουν από 3-6 χρόνια.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Τοποθεσίες – υγρό και στεγνό ξύλο, αλλά προτιμούν το υγρό, δηλαδή ξύλο που έχει υγρανθεί από διαρροές.
    • Εσωτερικά – σκάβουν γαλαρίες στο ξύλο με λεία εμφάνιση.
    • Εξωτερικά – κάποιες φορές δημιουργούν κοιλότητες σε δέντρα.
    • Πότε εμφανίζονται – ψάχνουν για τροφή κυρίως την νύχτα αλλά και την ημέρα νωρίς την άνοιξη / καλοκαίρι. Οι ενδείξεις περιλαμβάνουν πριονίδι, υγρό ξύλο, ή ασυνήθιστους θορύβους που προέρχονται από τους τοίχους.
    • Τροφή – τρέφονται κυρίως με μελιτώδεις και άλλες εκκρίσεις φυτών, χυμούς και απομεινάρια εντόμων. Δεν τρέφονται με ξύλο. Μέσα στο σπίτι προσελκύονται από γλυκές ουσίες, λίπη και κρέας.
    • Επαφή – σπανίως έρχονται σε επαφή με τον άνθρωπο, αλλά αν έρθουν, προσπαθούν να ξεφύγουν. Δεν μπορούν να κεντρίσουν.

    Κόκκινο μυρμήγκι

    SOLENOPSIS INVICTA

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • Βασίλισσες 15mm μήκος.
    • Εργάτες περίπου 3-6mm μήκος.
    • Χάλκινο καφέ χρώμα στο κεφάλι και το σώμα, με πιο σκούρα κοιλιά.
    • Το Solenopsis έχει πολύ χαρακτηριστική κλαδωτή κατάληξη στην κεραία με 2 μεταμερίδια, που φαίνεται κυρίως στην εμπρόσθια όψη του θηλυκού αναπαραγωγικού μυρμηγκιού.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Μετά τον πολλαπλασιασμό του σμήνους και του ζευγαρώματος, η βασίλισσα αναζητεί το κατάλληλο σημείο για να γεννήσει τα αυγά της. Όταν το βρει, μπορεί να γεννήσει μέχρι 125 αυγά στο τέλος της άνοιξης.
    • Οι προνύμφες εκκολάπτονται μέσα σε 8 με 10 μέρες, και το στάδιο της νύμφης διαρκεί από 9 έως 16 μέρες.
    • Οι προνύμφες τρέφονται από τους σιελογόνους αδένες της βασίλισσας και διασπασμένους μυς φτερών μέχρι να εμφανιστούν οι πρώτοι εργάτες. Αφού αυτή η πρώτη φουρνιά προνυμφών μετατραπεί σε εργάτες, η βασίλισσα γεννά ξανά αυγά – μέχρι 1500 την ημέρα. Οι εργάτες συνεχίζουν φροντίζοντας τις προνύμφες, την κατασκευή των φωλιών και την αναζήτηση της τροφής.
    • Τα ικανά για αναπαραγωγή αρσενικά παράγονται αργότερα στην ίδια περίοδο.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Η διατροφή των εργατών που αναζητούν τροφή, αποτελείται από νεκρά ζώα, όπως έντομα, γαιοσκώληκες, και σπονδυλωτά. Οι εργάτες συλλέγουν επίσης μελιτώδεις χυμούς και αναζητούν γλυκές τροφές, πρωτεΐνες και λίπη.
    • Χαρακτηριστικά πολλαπλασιασμού σμήνους – το ζευγάρωμα μεταξύ βασιλισσών και ικανών προς αναπαραγωγή αρσενικών λαμβάνει χώρα στο φτερό από το μέσο ως το τέλος του καλοκαιριού. Τα αρσενικά πεθαίνουν μετά το ζευγάρωμα.
    • Η τοποθεσία των φωλιών μπορεί να είναι ένα βουναλάκι έως 40 cm ή δίπλα σε αντικείμενα που βρίσκονται στο έδαφος, π.χ. κορμοί δέντρων.
    • Αν ενοχληθούν, αντιδρούν επιθετικά και μπορούν να προκαλέσουν οδυνηρό κέντρισμα, που μετά από περίπου 48 ώρες, εξελίσσεται σε φλύκταινα.
    • Πρόκειται για μείζον αγροτικό και αστικό παράσιτο, που καταστρέφει τις σοδειές και εισβάλλει σε αστικές περιοχές στο εσωτερικό και το ύπαιθρο.
  • Οι  τερμίτες  είναι μικρά λευκά, μπεζ ή μαύρα έντομα που μπορούν να προκαλέσουν πολλές καταστροφές σε ξύλινες κατασκευές. Οι τερμίτες ανήκουν στην τάξη των εντόμων Ισόπτερα μια αρχαία οικογένεια εντόμων που χρονολογείται πάνω από 100 εκατομμύρια χρόνια. Τα ισόπτερα περιλαμβάνουν 2.300 είδη. Όπως όλα τα έντομα έχουν έξι πόδια και το σώμα τους χωρίζεται σε τρία τμήματα: κεφαλή, θώρακα, και κοιλία. Οι τερμίτες είναι πολυμορφικοί. Στείροι εργάτες (Θηλυκά και αρσενικά), στείροι στρατιώτες (Θηλυκά και αρσενικά) και αναπαραγωγικά άτομα . Κατατάσσονται στην κατηγορία των ξυλοφάγων εντόμων

    Μορφολογικές διαφορές με μυρμήγκια

    Συχνά συγχέονται με τα μυρμήγκια. Η κύρια διαφορά των τερμιτών από τα μυρμήγκια έγκειται στο ότι το σώμα τους είναι μονοκόμματο με μια μικρή σύσφιγξη μεταξύ του θώρακα και της κοιλιάς, χωρίς το λεπτό μίσχο που έχουν τα μυρμήγκια που ενώνει το θώρακα με την κοιλιά τους. Ονομάζονται και «Λευκά μυρμήγκια» ή “Μυρμήγκια με φτερά». Η επιστημονική ονομασία Ισόπτερα σημαίνει «ίσα φτερά» και αναφέρεται στο γεγονός ότι το μπροστινό ζεύγος φτερών σε έναν παραγωγικό τερμίτη είναι παρόμοιο σε μέγεθος και σχήμα με τα πίσω.

    Διαβάστε περισσότερα για τους κύκλους ζωής και τις συνήθειες αυτών των παρασίτων.

    Τερμίτες του Υγρού Ξύλου

    NEOTERMES SPP.

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • 5-10mm μήκος.
    • Σε χρώμα Καφέ.
    • Δύο ζεύγη μακριά λεπτά φτερά που αλλάζουν.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Κύριες Βασίλισσες γεννούν αρκετές χιλιάδες αυγά την ημέρα.
    • Μια αποικία έχει Βασιλιά και Βασίλισσα – οι μόνοι τερμίτες που ζευγαρώνουν, παρότι δεν είναι ασυνήθιστο η αποικία να έχει πρόσθετο ζευγάρι αναπαραγωγής.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • ΟΙ αποικίες περιέχουν μέχρι αρκετά εκατομμύρια τερμίτες.
    • Οργανωμένο σμήνος που προτιμά υγρές συνθήκες.
    • Αυτή η ομάδα τερμιτών τρέφεται σαπισμένα ξύλα όπως παλιά κούτσουρα, κορμούς που σήπονται και κομμάτια θαμμένης ξυλείας. Από τη στιγμή που θα εγκατασταθούν, μπορούν να περάσουν σε υγιείς ξύλινες κατασκευές σε κτίσματα.
     

    Τερμίτες του Ξηρού Ξύλου

    SPP.

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • Προνύμφες – μήκος 1mm, ημιδιαφανές λευκό.
    • Στρατιώτες – 5mm ανοιχτόχρωμος θώρακας με πιο σκούρο κεφάλι.
    • Ενήλικες – σώμα μέχρι 7mm ή 11mm μαζί με τα φτερά.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Τα φτερωτά ενήλικα (πτερυγοειδή) εμφανίζονται από την φωλιά και σχηματίζουν σμήνος. Μετά από μια σύντομη πτήση, προσγειώνονται και αποβάλλουν τα φτερά τους,
    • Όταν τα θηλυκά προελκύσουν ένα αρσενικό, αναζητούν τον κατάλληλο χώρο, π.χ. μια σχισμή σε στεγνό ξύλινο δοκάρι, και αρχίζουν να σκάβουν ένα θάλαμο.
    • Δεν ζευγαρώνουν μέχρι να σφραγιστούν μέσα στη φωλιά τους. Το ζευγάρωμα γίνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής της αποικίας.
    • Η ανάπτυξη της αποικίας είναι αργή και μετά από 1 χρόνο, ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα μπορεί να έχουν παράγει 3 ή 4 προνύμφες.
    • Οι προνύμφες εξελίσσονται σε εργάτες, στρατιώτες ή πτερυγοειδή.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Μολύνουν στεγνή ξυλεία, π.χ. δομικά δοκάρια.
    • Επεκτείνουν τις φωλιές τους τρώγοντας το ξύλο σε όλες τις κατευθύνσεις και τελικά αφήνουν ένα ξύλο κούφιο που εξωτερικά έχει την όψη φυσικού κομματιού ξύλου.
    • Συνήθως εντοπίζονται από το μασημένο πριονίδι που εκβάλλεται από το μολυσμένο δοκάρι.

    Υπόγειοι Τερμίτες

    COPTOTERMES SPP. QUEEN

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • 5-10mm μήκος.
    • Λευκά φαρδιά σώματα με καφέ κεφάλι.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Οι βασίλισσες γεννούν αρκετές χιλιάδες αυγών την ημέρα.
    • Ο βασιλιάς μένει λίγο μεγαλύτερος από τον μέσο τερμίτη και συνεχίζει να ζευγαρώνει με την βασίλισσα όλη του τη ζωή.
    • Τα αρσενικά στις αποικίες μυρμηγκιών πεθαίνουν αμέσως μετά το ζευγάρωμα, αντίθετα με τους πτερυγωτούς αρσενικούς τερμίτες, που γίνονται βασιλείς και ζουν με την βασίλισσα.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • ΟΙ φωλιές κατασκευάζονται στο έδαφος και αυτοί οι τερμίτες εξαρτώνται από αυτό για την υγρασία.
    • Αναζητώντας τροφή, οι υπόγειοι τερμίτες κατασκευάζουν σωλήνες από λάσπη, επειδή κινδυνεύουν από αφυδάτωση αν εκτεθούν στον αέρα.
    • Οι υπόγειοι τερμίτες συνήθως φτάνουν πάνω από την επιφάνεια της γης για να βρουν ξύλο ή άλλη πηγή κυτταρίνης. Η κυτταρίνη μετά διασπάται σε απλό άμυλο με τη βοήθεια πρωτόζωων στο έντερο των τερμιτών.
  • Η φοβία μεγάλου ποσοστού ανθρώπων για τις κατσαρίδες δεν είναι αδικαιολόγητη. Οι κατσαρίδες πέραν της αποκρουστικής τους όψεως φέρουν μία σειρά παθήσεων όπως σαλμονέλα, δυσεντερία και γαστρεντερίτιδα ενώ ενδέχεται να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα. Τα μικρόβια που φέρουν, μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσω των εκκρίσεων και περιττωμάτων τους. Φωλιάζουν και αναπτύσσονται σε αποχετεύσεις, φρεάτια, βόθρους και κυκλοφορούν κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παρά τη διαδεδομένη άποψη ότι οι κατσαρίδες αναπτύσσονται σε βρώμικους χώρους, η υγιεινή και η καθαριότητα δεν επηρεάζουν σε τίποτα την εμφάνισή τους.

  • ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • 4 έως 5mm. μήκος.
    • Οβάλ και πλακέ από το πίσω ως το κάτω μέρος, καλά ανεπτυγμένα πόδια, αλλά χωρίς φτερά.
    • Το στόμα είναι προσαρμοσμένο για να μπορεί να τρυπά και να ρουφά.
    • Κόκκινο έως καφέ χρώμα.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • 200 – 500 αυγά γεννιούνται σε διάστημα 2 μηνών ανά 10 έως 50.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Τρέφονται με το αίμα του ανθρώπου.
    • Απαντώνται σε χαραμάδες και σχισμές, κεφαλάρια κρεβατιών, πίσω από σκισμένη ταπετσαρία τοίχου, σπασμένα γύψινα, ηλεκτρικούς διακόπτες, κάτω από χαλιά και σοβατεπιά, κ.λπ.
    • Οι κοριοί είναι νυκτόβιοι.
  • Ψύλλος Γάτας

    ΕΜΦΑΝΙΣΗ
    • Άπτερα τσιμπούρια με μήκος 2-3mm.
    • Πλακουτσωτά από πλευρά σε πλευρά.
    • Έχουν μακριά πόδια που τους επιτρέπουν να πηδούν.
    • Έχουν και παρειακά και στο προνώτο κτενίδια, που τους κάνουν να διαφέρουν από τους περισσότερους άλλους ψύλλους των κατοικίδιων.
    ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ
    • Οι ψύλλοι περνούν από τέσσερα στάδια: αυγά, προνύμφες, χρυσαλίδες, ενήλικοι. Τα αυγά είναι μικρά και λευκά.
    • Όλα μαζί αυτά τα στάδια κυμαίνονται από δύο εβδομάδες ως έξη μήνες.
    • Ο ενήλικος ψύλλος αφυπνίζεται όταν εντοπίσει κραδασμούς από κίνηση, πίεση, θερμότητα, θόρυβο ή εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα από άνθρωπο ή κατοικίδιο, για πιθανότητα γεύματος από αίμα.
    • Ο ψύλλος της γάτας δεν μπορεί να ολοκληρώσει την διατροφή του κύκλου ζωής του τρεφόμενος μόνο με το αίμα του ανθρώπου.
    ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
    • Αυτοί οι ψύλλοι συχνά δεν μπορούν να προσδιορίσουν αν ένας ξενιστής είναι κατάλληλος μέχρι να τον τσιμπήσουν. Αν δεν είναι κατάλληλος, ο ψύλλος πέφτει.
    • Αυτοί οι ψύλλοι φωλιάζουν εκεί που ο ξενιστής έχει το μέρος όπου συνήθως αναπαύεται, για παράδειγμα το καλάθι της γάτας. Εκεί πέφτουν τα μικρά για να ωριμάσουν.
  • Τα κουνούπια αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα παράσιτα για τον άνθρωπο διότι είναι φορείς σοβαρών ασθενειών, όπως δάγγειος πυρετός, ιός του δυτικού Νείλου, και ελονοσία, η παρουσία τους είναι πολύ ενοχλητική και αντιμετωπίζονται δύσκολα.

    Μερικές πληροφορίες για τα κουνούπια

    • Είναι πιο δραστήρια το ξημέρωμα και το σούρουπο
    • Τα θηλυκά άτομα είναι αυτά που τσιμπάνε, ενώ τα αρσενικά τρέφονται με νέκταρ
    • Τα θηλυκά τρέφονται με αίμα γιατί χρειάζονται τις πρωτεΐνες του αίματος για να γεννήσουν τα αυγά τους.
    • Το τσίμπημα των κουνουπιών μπορεί να μεταδώσει στον άνθρωπο την ελονοσία, την εγκεφαλίτιδα, τη νόσο του δυτικού πυρετού, το δάγκειο πυρετό, μολύνσεις, πρηξίματα, έντονο κνησμό, αλλεργική αντίδραση.

    Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 60 είδη κουνουπιών. Διαβάστε παρακάτω μερικά από τα πιο συχνά είδη

  • Οι μύγες ανήκουν στην οικογένεια των δίπτερων εντόμων και περιλαμβάνουν είδη τα οποία αποτελούν παράσιτα για τον άνθρωπο και τα ζώα, είτε επειδή η παρουσία τους είναι ενοχλητική (όχλησης), είτε διότι τσιμπούν (αιμομυζητικές), ή επειδή οι προνύμφες τους τρέφονται με ζωικούς ιστούς (προκαλούν τις λεγόμενες μυιάσεις).

    Χαρακτηριστικό των περισσοτέρων μυγών είναι ο μικρός βιολογικός τους κύκλος. Χρειάζονται μόλις λίγες ημέρες για να αναπτυχθούν από αυγά σε ενήλικα άτομα.

    Οι μύγες είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς στην κτηνοτροφική παραγωγή καθώς πέρα από τις ασθένειες που προκαλούν, έχουν σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην παραγωγή γάλακτος και κρέατος.

  • Οι σφήκες αν και γενικά είναι ωφέλιμα έντομα διότι αφαιρούν τις σάρκες πτωμάτων ζώων, και εξοντώνουν μεγάλο αριθμό βλαβερών εντόμων για να ταϊσουν τις προνύμφες τους, μπορούν να γίνουν επικίνδυνες για τον άνθρωπο με τα τσιμπήματά τους, ειδικά όταν “τσιμπούν” παιδια, ηλικιωμένους και άτομα με ευαισθησία.

    Tι γνωρίζουμε για τις σφήκες

    • Είναι κοινωνικά έντομα. Η αποικία τους αποτελείται από τη βασίλισσα, τα αναπαραγωγικά αρσενικά και τα θηλυκά, τις εργάτριες. Οι σφήκες τρέφονται και με ώριμους καρπούς και συχνά κάνουν σημαντική ζημιά σε αμπελώνες, καταστρέφοντας τις ράγες.
    • Τα αρσενικά άτομα και οι εργάτριες ψοφούν το φθινόπωρο, ενώ τα γονιμοποιημένα θηλυκά διαχειμάζουν σε προστατευμένες θέσεις και το καθένα τους ιδρύει μια νέα κοινότητα την επόμενη άνοιξη.
    • Σχηματίζουν τις φωλιές τους στο έδαφος, σε κασώματα από πόρτες και παράθυρα, τρύπες εξαερισμού, ρωγμές τοίχων, δέντρα, θάμνους νωρίς την άνοιξη όταν αρχίσουν οι θερμοκρασίες να ανεβαίνουν.
    • Για την κατασκευή τους χρησιμοποιούν ξύλο το οποίο κόβουν από διάφορες ξύλινες κατασκευές όπως decks, φράχτες, φλοιό δένδρων, το οποίο μασούν και λιώνουν με το σάλιο τους.
    • Το κέντρισμά τους είναι επώδυνο και μπορεί να προκαλέσει οίδημα που διαρκεί για μέρες, ενώ άτομα αλλεργικά στην τοξίνη του κεντριού των σφηκών, χρειάζονται άμεση ιατρική περίθαλψη αν κεντηθούν.
    • Μερικά από τα είδη που υπάρχουν στην Ελλάδα είναι τα Vespula vulgaris, Vespula germanica, Vespa crabro και Vespa orientalis.
  • Ως σαράκι αναφέρουμε ένα πολύ μεγάλο αριθμό ξυλοφάγων εντόμων τα οποία ζημιώνουν το ξύλο. Η πλειονότητα των εντόμων αυτών ανήκει στα Κολεόπτερα (σκαθάρια).

    Γιατί είναι βλαβερά για τον άνθρωπο;

    Τα σαράκια τρέφονται αδηφάγα με κυτταρίνη, η οποία αποτελεί το κύριο συστατικό του ξύλου. Συνεπώς προκαλούν πολύ μεγάλες καταστροφές σε ξύλινα αντικείμενα και επειδή βρίσκονται στο εσωτερικό του ξύλου, δύσκολα γίνονται αντιληπτά. Επίσης η αντιμετώπισή τους απαιτεί εξειδικευμένες εφαρμογές.

    Τι ζημιές προξενούν;

    Τα σαράκια προσβάλλουν οτιδήποτε είναι ξύλινο ή προέρχεται από ξύλο. Ενδεικτικά προσβάλλουν ζωντανά ή νεκρά δένδρα, ξύλινα δοκάρια, παράθυρα, έπιπλα, πίνακες, μουσικά όργανα, τέμπλα εκκλησιών, καλάθια, ακόμη και καλαμάκια από σουβλάκια. Η ζημιά που προκαλούν μπορεί να είναι από αισθητική μέχρι καταστροφή της δομικής ακεραιότητας του επίπλου, του δοκαριού κλπ.

    Πλέον υπάρχει μεγάλη έξαρση του προβλήματος λόγω του διεθνούς εμπορίου και της ανεξέλεγκτης εισαγωγής φθηνής μη πιστοποιημένης ξυλείας από τις αναπτυσσόμενες χώρες.

    Υπάρχουν ενδείξεις για παρουσία σαρακιού στα έπιπλά μου;

    Οι κυριότερες ενδείξεις είναι:

    • Τρύπες σε μορφή σκαγιών με ανοιχτόχρωμο μεταχρωματισμό
    • Ήχοι που προέρχονται από το εσωτερικό του ξύλου
    • Πριονίδι μέσα και έξω από τις τρύπες του ξύλου

    Τα είδη σαρακιών στην Ελλάδα

    Υπάρχουν χιλιάδες είδη όμως τα παρακάτω είναι αυτά που αντιμετωπίζουμε πιο συχνά σε κατοικημένους χώρους στην Ελλάδα:

  • Αράχνες και έντομα

    Οι αράχνες ανήκουν στα Αραχνοειδή όπου εκεί ανήκουν και τα ακάρεα, οισκορπιοί, οι ψευδοσκορπιοί και τα Solpugida. Οι αράχνες δεν είναι έντομα.

    Μπορείτε να αναγνωρίσετε αν το ζωύφιο που βλέπετε είναι αραχνοειδές ή έντομο απλά μετρώντας τον αριθμό των ποδιών του. Τα πρώτα έχουν οχτώ ενώ τα δεύτερα έχουν έξι. Άλλη βασική διαφορά είναι ότι τα αραχνοειδή έχουν ενιαίο κεφάλι και θώρακα, ενώ στα έντομα το κεφάλι είναι διακριτό από το θώρακα.

    Τι γνωρίζουμε για τις αράχνες

    • Οι αράχνες αρέσκονται στο ξηροθερμικό κλίμα. Εισέρχονται στα σπίτια για να προστατευτούν από τις καιρικές συνθήκες και για εύρεση συντρόφου.
    • Όλες οι αράχνες διαθέτουν δηλητήριο. Κάποια είδη έχουν ισχυρό, αλλά τα περισσότερα είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Χρησιμοποιούν το δηλητήριο επιθετικά για παράλυση του θηράματος και αμυντικά για να προστατευτούν όταν νιώσουν απειλή.
    • Οι αράχνες είναι χνουδωτές. Το σώμα τους καλύπτεται από τρίχες οι οποίες προκαλούν δερματικό ερεθισμό στον άνθρωπο. Όταν νιώσουν απειλή ξύνουν με τα πίσω πόδια τους τις τρίχες για να αμυνθούν.
    • Διαθέτουν κλωστικές θηλές με τις οποίες δημιουργούν μεταξένιες ίνες που χρησιμοποιούν για την κατασκευή του ιστού και για τη δημιουργία κουκουλιών όπου εναποθέτουν τα αυγά τους.
    • Οι αράχνες είναι γενικά ωφέλιμες καθώς είναι αρπακτικά και με την παρουσία τους σε ένα χώρο μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους πληθυσμούς επιβλαβών εντόμων όπως μύγες και κουνούπια.
  • Τι γνωρίζουμε για τους σκορπιούς;

    • Οι σκορπιοί όπως και οι αράχνες ανήκουν στα Αραχνοειδή και όχι στα Έντομα. Έχουν οχτώ πόδια και διαθέτουν δύο δαγκάνες που χρησιμοποιούν για τη σύλληψη του θηράματος και για να αμύνονται. Το πίσω μέρος της κοιλίας τους καταλήγει σε κεντρί, με το οποίο ο σκορπιός κεντρίζει και εκχέει το δηλητήριο στα θηράματα ή τους αντιπάλους του.
    • Οι σκορπιοί συνηθίζουν να κρύβονται κάτω από σωρούς από πέτρες, ξύλα, μπάζα και μέσα σε σχισμές και ρωγμές. Παραμονεύουν περιμένοντας να περάσει κάποιο έντομο ή αράχνη και τότε επιτίθενται και το αρπάζουν.
    • Παρά την απειλητική τους εμφάνιση δεν είναι καθόλου επιθετικά ζωύφια. Αποφεύγουν να επιτεθούν και κεντρίζουν μόνο εάν δεν υπάρχει τρόπος αποφυγής της απειλής.
  • Σαράκι αποκαλούμε μια ομάδα ξυλοφάγων εντόμων που ανήκουν στην τάξη των κολεοπτέρων (Coleoptera) και αποτελούν τον εχθρό των ακατέργαστων και κατεργασμένων ξύλων. Τα ξυλοφάγα έντομα που πιο συχνά μας απασχολούν υπάγονται στην υπεροικογένεια Bostrychοidea και στις επιμέρους οικογένειες:

    • Anobiidae,
    • Bostrychidae
    • και Lyctinae

    Όλα τα σαράκια προσβάλουν μαλακά και σκληρά ξύλα προκαλώντας οπές οβάλ ή στρογγυλές διαμέτρου από 0,3 έως 13 χιλιοστών. Αντιλαμβανόμαστε την παρουσία τους όταν η ζημιά έχει προχωρήσει, από τις μικρές οπές σε:

    • πατώματα, κουφώματα και ξύλινες οροφές
    • έπιπλα και ντουλάπες
    • ξύλινα σκάφη
    • ξύλινες εικόνες, έργα τέχνης και βιβλία

    ή από το πριονίδι υπό μορφή λεπτής σκόνης (πούδρα) που αναδύεται από τα κανάλια εξόδου των ακμαίων εντόμων. Κάποιες φορές όπως στην περίπτωση του Hylotrupes προκαλείται ήχος από τη μάσηση του ξύλου.

    Συνήθως δεν είναι δυνατό να εντοπιστούν τέλεια ή προνύμφες εντόμου ώστε να γίνει προσδιορισμός ή ταυτοποίηση του είδους. Έτσι καταλήγουμε στο είδος του εντόμου που αντιμετωπίζουμε από το πριονίδι που μπορεί να φτάνει σε μέγεθος σκόνης και από το σχήμα και μέγεθος των οπών όπως επίσης από την ηλικία του προσβεβλημένου ξύλου, την προέλευση του και το είδος του.